ޕާޓީގެ ސަރުކާރެއްގައި ޗެއަރޕާސަން ރައީސަށް ލަފާދޭ އިސް މުޝީރަކަށް: އެމްޑީޕީގެ އާ އަސާސީ ޤަވާއިދު

މާދަމާ އެމްޑީޕީގެ ކޮންގްރެސް ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، އެޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދަށް ކޮންގްރެސްގައި ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަށް ހުށަހަޅައިފިއެވެ.

އެމްޑީޕީގެ އަސާސީ ޤަވާއިދަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި، ޕާޓީގެ ރައީސްގެ މަޤާމު އުވާލައި ޕާޓީގެ އެންމެ އިސް ވެރިޔާގެ ގޮތުގައި ޗެއަރޕާސަން ކަނޑައެޅުން ހިމެނެއެވެ. މި އާ އަސާސީ ޤަވާއިދު ފާސްކުރުމަށް ހުށަހަޅާނީ ކުރިއަށް އޮތް ޕާޓީ ކޮންގްރެސްއަށެވެ.

މިހާރު އަމަލުކުރާ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ އަސާސީ ޤަވާއިދުގައި ޕާޓީގައި ވަނީ ދެ ލީޑަރުންނެވެ. ސިޔާސީ ކަންކަން ބަލަހައްޓަނީ ޕާޓީގެ ހުރިހާ މެމްބަރުން 5 އަހަރަށް އިންތިޚާބުކުރާ ރައީސެވެ. ޕާޓީގެ އިދާރީ ކަންކަން ބަލަހައްޓަނީ ޗެއަރޕާސަނެވެ. ނަމަވެސް ހުށަހަޅާފައިވާ ޤަވާއިދުގައި ވަކި ރައީސެއް ނުހިމެނޭއިރު، ޕާޓީގެ ހުރިހާ މެމްބަރުން 5 އަހަރަށް އިންތިޚާބުކުރާ ޗެއަރޕާސަނަކީ ޕާޓީގެ އެންމެ އިސް ވެރިޔާއެވެ. ޗެއަރޕާސަނަށް ސަރުކާރުގެ މުސާރަ ލިބޭ އެއްވެސް މަޤާމެއް ފުރުވުމުގެ ހުއްދަ ނެތްއިރު، ޕާޓީ ސަރުކާރުގައި ހުންނަ ދުވަސްވަރު ޗެއަރޕާސަން ވާނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އިސް ލަފާދޭ މީހަކަށެވެ.

ޗެއަރޕާސަންގެ ނައިބުންގެ އަދަދު ދެ ނައިބުންގެ ބަދަލުގައި ތިނަކަށް ބަދަލުކުރަން ވެސް ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. އެއީ އިދާރީ، ސިޔާސީ އަދި މާލީ ނައިބުންނެވެ. އެ ތިން ނައިބުންގެ ތެރޭގައި މަދުވެގެން އެއް އަންހެނަކު ހިމެނެން ޖެހޭނެއެވެ. ނައިބުން ހަމަޖައްސަން ޗެއަރޕާސަން 7 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނަން ހުށަހަޅަން ޖެހޭއިރު، ގައުމީ މަޖިލިސްއިން އެ ނިންމުން 14 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމަން ޖެހޭނެއެވެ. ޗެއަރޕާސަންގެ މަޤާމު ހުސްވެއްޖެނަމަ، ގައުމީ މަޖިލިހުން 3 މަހަށް (އިތުރު 3 މަސް ދިގުކުރެވޭ ގޮތަށް) ވަގުތީ ޗެއަރޕާސަނެއް ހަމަޖައްސައި، އާ އިންތިޚާބެއް ބާއްވަން ޖެހޭ އުސޫލެއް ވެސް އާ ޤަވާއިދުގައި ހިމެނެއެވެ.

ހުރިހާ މަޤާމެއް ދެ މަސް ތެރޭ އިންތިޚާބުކުރުން

އަސާސީ ގަވާއިދަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ބޮޑު އަސަރެއް ކުރާނެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފެންނަނީ އާ ޤަވާއިދުގެ އިންތިޤާލީ މާއްދާތަކެވެ. 108 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ ގޮތުން، އާ ޤަވާއިދު ހިނގަން ފަށާތާ 2 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޤަވާއިދުގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކުރާ ހުރިހާ މަޤާމަކަށް އިންތިޚާބު ބާއްވަން ޖެހޭނެއެވެ. މިކަމުން އިސްތިސްނާވަނީ ޤަވާއިދު ހިނގަން ފަށަން 1 އަހަރަށް ވުރެ ފަހުން އިންތިޚާބުވި މީހުންނެވެ. އެ މީހުންނަށް އެމީހުންގެ ދައުރު ހަމަވާންދެން މަޤާމުގައި ތިބެވޭނެކަމަށް 107 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެއެވެ. މިހާރުގެ ޤަވާއިދުގެ 100 ވަނަ މާއްދާގައި ވަނީ ޤަވާއިދު ހިނގަން ފަށާއިރު އިންތިޚާބުވެފައިވާ ހުރިހާ މީހުންނަށް ދައުރު ހަމަވާންދެން ތިބެވޭނެ ގޮތަށެވެ.

ޕާޓީގެ އުސޫލުތަކާއި މެމްބަރުންގެ ޙައްޤުތައް

އާ ޤަވާއިދުގައި ޕާޓީގެ ސިޔާސަތުތަކުގެ އެންމެ އިސް އަސާސަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް ކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. އަދި ނަސްލު، ޖިންސިއްޔަތު، ކުލަ، ޖިންސު، އުމުރު، ނުކުޅެދުން، ސިޔާސީ ޚިޔާލު، އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތު އަދި އުފަން ރަށުގެ ސަބަބުން ތަފާތުކުރުން މަނާކުރާ ފުޅާ އުސޫލެއް ހިމަނާފައިވެއެވެ. އިޖުތިމާޢީ އަދި އިޤްތިޞާދީ އިންސާފު، ބޮޑެތި ބައިތަކުގެ އިޖުތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަން، މިނިވަން ވިޔަފާރި އަދި ވަކިއަތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތަށް ތާއީދުކުރުމަށް ވެސް އާ ޤަވާއިދުގައި ހިމެނެއެވެ.

މެމްބަރުން ޕާޓީއާ ގުޅުމުގައި ރަޖިސްޓްރާރ ޖެނެރަލަށް ބައެއް ސަބަބުތަކާހުރެ މެމްބަރުކަން ދޭން ދެކޮޅު ހެދޭނެއެވެ. އެ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ޕާޓީއަށް ގެއްލުން ލިބުމާއި ކުރިން ގެއްލުން ދީފައިވުމާއި ޕާޓީގެ ނަމަށް އަސަރުކުރުން ހިމެނެއެވެ. އެ ނިންމުމާ މެދު ހުށަހަޅާ އެޕީލް 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމަން ޖެހޭނެއެވެ. ޕާޓީގެ ސިޔާސަތަކާ ޚިޔާލު ތަފާތުވާ މެމްބަރުން އެކަން ރަސްމީ ގޮތުން ހުށަހަޅަން ޖެހޭނެ ކަމަށާއި، މީޑިއާގައި އެ ސިޔާސަތާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ނުދެއްކުމަށް ވެސް އާ ޤަވާއިދުގައި ބުނެއެވެ. އަނެއްކޮޅުން، ނޭޝަނަލް ކައުންސިލާއި ކޮމިޓީތަކުގެ ބައްދަލުވުންތަކަށް ހާޟިރުވުމާއި ޕާޓީ ތެރޭގައި ވަކި ޚިޔާލަކަށް ކެމްޕެއިން ކުރުމުގެ ޙައްޤު މެމްބަރުންނަށް ލިބިދީފައިވެއެވެ. މިހާރުގެ ޤަވާއިދުގައި ހިމެނޭ ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކުގެ ޖަދުވަލު އާ ޤަވާއިދުގައި ނުހިމެނެއެވެ.

ކޮންގްރެސް އަދި ނޭޝަނަލް ކައުންސިލް

ކޮންގްރެސްގެ ކޯރަމް ހަތަރުބައިކުޅަ އެއްބައި އަދި އެކެއްގެ ބަދަލުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ ޑެލިގޭޓުންގެ 50 އިންސައްތައަށް އިތުރުކުރަން ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. ކޮންގްރެސް ބައްދަލުވުންތައް ހުޅުވާލެވިފައި އޮންނަން ޖެހޭއިރު، ޑެލިގޭޓުންގެ އަދަދާއި ނަންތައް ޕާޓީގެ ވެބްސައިޓުގައި ޝާއިޢުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ދާއިރާތަކުން އިންތިޚާބުކުރާ "ކޮންގްރެސް މެމްބަރުން" ވެސް ކޮންގްރެސްއަށް އިތުރުކޮށްފައިވެއެވެ.

ގައުމީ މަޖިލިސްގެ މެމްބަރުން ދާއިރާތަކުން އިންތިޚާބުކުރާނީ ކޮންމެ 100 މެމްބަރަކަށް 1 މެމްބަރެއްގެ ނިސްބަތުންނެވެ. 500 އަދި 1,000 މެމްބަރުން ހަމަވާއިރު އިތުރު ގޮނޑިތައް ލިބޭއިރު، ކޮންމެ އަތޮޅަކާއި ސިޓީއަކުން އަންހެނަކު ވެސް ހިމެނެއެވެ. ކައުންސިލް ބައްދަލުވާނީ 2 މަހުން އެއްފަހަރުގެ ބަދަލުގައި 3 މަހުން އެއްފަހަރުއެވެ. ސިއްރު ޖަލްސާއެއް ބާއްވަން ވޯޓުން ނިންމައިފި ނަމަ މެނުވީ ބައްދަލުވުންތައް މެމްބަރުންނަށް ހުޅުވާލެވިފައި އޮންނާނެއެވެ. ކައުންސިލްގެ ދައުރަކީ 5 އަހަރެވެ. ތިންބައިކުޅަ ދެބައިގެ ވޯޓުން އެ ދައުރު 6 މަހާ ހަމައަށް ދިގުކުރެވޭނެއެވެ. އިންތިޚާބުކުރާ މަޤާމުތަކުގެ މީހުން ވަކިކުރުމުގެ އުސޫލެއް ވެސް އާ ޤަވާއިދުގައި ހިމެނެއެވެ. އެގޮތުން މެމްބަރުންގެ ހަތަރުބައިކުޅަ އެއްބައި ސޮއިކުރާ ހުށަހެޅުމަކާއެކު 7 ދުވަހުގެ ނޯޓިސް ދީ، ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ދީގެން، ކައުންސިލްގެ ޖުމްލަ މެމްބަރުންގެ ގިނަ ބަޔަކު ވޯޓުދީގެން ވަކިކުރެވޭނެއެވެ. މެމްބަރުންގެ ރިފަރެންޑަމް ބޭއްވުމާއި، ޕާލިމެންޓްރީ ގްރޫޕުން މަޖިލީހުގައި ކަންކަން ކުރާނެ ގޮތް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ވެސް ގައުމީ މަޖިލީހަށް ލިބިދީފައިވެއެވެ.

މިހާރުގެ ނޭޝަނަލް އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީ، އާ ޤަވާއިދުގައި ވާނީ ޗެއަރޕާސަނަށް ލަފާދީ އެހީތެރިވާ ކޮމިޓީއަކަށެވެ.

އެހެނިހެން ބަދަލުތައް

ޕާޓީގެ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓު، ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމާއި މުހިންމު ސިޔާސަތުތަކާ މެދު ޕާޓީއާ މަޝްވަރާކުރާނެ ކަމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ޕާޓީގެ އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުލެވޭނީ އިންތިޚާބު އިޢުލާންކުރުމުގެ 60 ދުވަސް ކުރިން ރަޖިސްޓްރީވެފައިވާ މެމްބަރުންނަށެވެ. ޕާޓީގެ މާލީ ކަންކަން ބަލަހައްޓާނީ ޗެއަރޕާސަން ނުވަތަ އޭނާ ކަނޑައަޅާ މީހެކެވެ. އޮޑިޓް ރިޕޯޓު ޕާޓީގެ ވެބްސައިޓުގައި ޝާއިޢުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.

ޕާޓީގެ ސެކްރެޓޭރިއޭޓުގެ މުވައްޒަފުންނަށް މިހާރު ޕާޓީގެ ތެރޭގެ އިންތިޚާބުތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ހުއްދައެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް އާ ޤަވާއިދުގެ ދަށުން، ޗެއަރޕާސަނަށް 1 މަހުގެ ނޯޓިސް ދީގެން ވާދަކުރެވޭނެއެވެ. ވާދަކުރާ މުއްދަތުގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވި، ކާމިޔާބުވެއްޖެނަމަ ވަޒީފާއިން ވަކިވާން ޖެހޭނެއެވެ. ރަޖިސްޓްރާރ ޖެނެރަލް، ލީގަލް ޑިރެކްޓަރ އަދި ތަރުޖަމާނަށް ވެސް 5 އަހަރުގެ ދައުރު ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

އޭގެ އިތުރުން ކޮންމެ އާބާދީއެއް އޮންނަ ރަށަކާއި ސިޓީގެ ކޮންމެ ދާއިރާއަކީ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީއެއް އޮންނަ ވަކި ޔުނިޓަކަށް ހަދާފައިވެއެވެ. ދާއިރާގެ ބްރާންޗު ހެދުމަށް މަދުވެގެން 50 މެމްބަރުން (އޭގެ 70 އިންސައްތަ އެ ސަރަހައްދުން) ބޭނުންވާއިރު، ފިކުރީ ބްރާންޗަކަށް މަދުވެގެން 100 މެމްބަރުން ބޭނުންވެއެވެ.