2008ވަނަ އަހަރު ދިވެހިން ބަލައިގަތް އާ ގާނޫނު އަސާސީއަށްފަހު، ބޭއްވިގެންދިޔަ ހުރިހާ އިންތިޚާބެއްގައިވެސް ވެރިކަމުގެ ބާރުތައް ރައްޔިތުން ހަވާލު ކޮށްފައިވަނީ ގިނަ ސިޔާސީ ފިކުރުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ކޯލިޝަންތަކާއެވެ.
މިގޮތުން، ފެހި ގާނޫނު އަސާސީން ގެނަައި މަލްޓި ޕާޓީ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވި ކުރީގެ ރައީސް ނަޝީދު 2009ވަނަ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވީ ރައީސް މައުމޫނުގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް އޭރުގެ އިދިކޮޅު ހުރިހާ ޕާޓީއެއް އެއްގަލަކަށް އަރުއްވައިގެންނެވެ.
އެއަހަރު ބޭއްވިގެންދިޔަ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ރައީސް މައުމޫނާއި ދެކޮޅަށް ގިނިކަންޏާ ނިކުމެވަޑައިގެން ރައީސް ނަޝީދަށް ފަންސަވީސް އިންސަތަ ކާމިޔާބު ކުރެއްވުނު ނަމަވެސް، އޭރުގެ އިދިކޮޅު ހުރިހާ ކެނޑިޑޭޓުން އެކީ ނިކުންނެވުމުން، ރައްޔިތުން އިޚްތިޔާރު ކޮށްފައިވަނީ ގިނަ ސިޔާސީ ފިކުރުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައި އޮތް ކޯލިޝަނަކާއި ވެރިކަމުގެ ބާރުތައް ހަވާލު ކުރުމަށެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ވެރިކަމުގެ ދައުރު ފެށިގެން ދިއުމާއެކު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ކޯލިޝަންގެ ބައިވެރިން ދުރަށް ލައްވާ، ކެބިނެޓަކީ ހަމައެކަނި އެމްޑީޕީގެ ކެބިނެޓަކަށް ހައްދަވާ، މުޅި ވެރިކަން އެމްޑީޕީގެ އެކަނި ވެރިކަމަށް ހެއްދެވުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އިދިކޮޅު ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްހެން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ނަޝީދުގެ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ނިކުމެ މުޅި ގައުމު ހަލަބޮލިވެގެން ދިޔައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން 2012ވަނަ އަހަރު ވެރިކަން ބަދަލުވިއެވެ.
އެއަށްފަހު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވި ރައީސް ވަހީދު ވެރިކަމުގެ ދައުރު ފުރިހަމަ ކުރައްވާފައިވަނީ ގިނަ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކެއް އެއްކުރައްވާ، ގިނަ ސިޔާސީ ފިކުރުތަކަކަށް ޖާގަ ދެއްވައިގެންކަން ފާހަގަ ކޮށްލާން ޖެހެއެވެ.
ޖެހިގެން އައި ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައިވެސް ތަކުރާރު ވެގެން ދިޔައީ ހަމަ އެއް މަންޒަރެކެވެ. ނުކުތީ އެއް ނަތީޖާއެކެވެ. ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ފުރަތަމަ ބުރުގައި ވަކިވަކިން ވާދަކުރެއްވި އެއްވެސް ކެނޑިޑޭޓަކަށް ރައްޔިތުން ރުހުން ދީފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ދެވަނަ ބުރަކަށް ދާންޖެހި، ވެރިކަން ރައްޔިތުން ހަވާލު ކޮށްފައިވަނީ، ގިނަ ޕާޓީތައް އެކުލެވުނު، ރައީސް ޔާމިން އިސްވެ ހުންނެވި ކޯލިޝަނާއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޕީޕީއެމް އެންމެ ބޮޑު ޕާޓީއެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ކޯލިޝަން މާގިނަދ ދުވަހަކު ދެމި އޮވެފައެއް ނުވެއެވެ. ކޯލިޝަން ރޫޅި، ދައުރުގެ މެދަކާ ހަމައަށްވެސް ނުދަނީސް، ކޯލިޝަން ޕާޓްނަރުން ސަރުކާރާ ދެކޮޅަށް ނިކުމެ، އަނެއްކާވެސް މުޅި ގައުމު ހަލަބޮލި ވީއެވެ. ސިޔާސީ ގޮތުން އެތަކެއް ފިތުނައެއް އުފެދި، އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ރައީސް ޔާމިންގެ ވެރިކަމަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތި ލާންޖެހުނީއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ފިރުކެމުން ނަމަވެސް، ދައުރުގެ ނިމުމަކާ ހަމައަށް އެވެރިކަމަށް ދަތުރު ކުރެވުނު ނަމަވެސް، ޖެހިގެން އައި ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައިވެސް އަނެއްކާވެސް މާޒީ އިއާދަ ވެގެން ދިޔައީއެވެ. އެއްބުރުން ރައްޔިތުން ވެރިކަން ހަވާލު ކުރީ ރައީސް އިބުރާހިމް މުހައްމަދު ސާލިހު އިސްވެ ހުންނަވާ އުފެއްދެވި ކޯލިޝަނާއެވެ.
އެހެންކަމުން ފާއިތުވެދިޔަ ހުރިހާ އިންތިޚާބަކުންވެސް ހާމަވެ ފެންނާން އޮތް އެއް ހަގީގަތަކީ، ގިނަކަންޏާ ވެރިކަން ކުރެވޭ މިންވަރަށްވުރެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮތް ސިޔާސީ ޚިޔާލު ތަފާތުވުމާއި ބައިބައިވުން ބޮޑު ކަމެވެ. ސިޔާސީ ދެކޮޅުވެރިކަން އޮތީ، އެންމެ ވިސްނުމެއްގެ މައްޗަށް ހައްލު ހޯދާދެވޭނޭ މިންވަރަށްވުރެ މާ ބޮޑުކޮށް ކަމެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އާ ގާނޫނު އަސާސިއަށްފަހު އައި ހުރިހާ އިންތިޚާބެއްގައިވެސް ވެރިކަންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ރައްޔިތުން ކޯލިޝަންތަކަށް ދީފައިވިނަމަވެސް، ފާއިތުވެދިޔަ ވެރީންގެ ވެރިކަމުގައި އުފެއްދި ކޯލިޝަންތަކުން ކޮށްފައިވާ ތަޖުރިބާ ކާމިޔާބު ކަމުގައި ދެންނެވޭކަށް ނެތެވެ. ކޯލިޝަންތައް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ދެމެހެއްޓިފައެއް ނުވެއެވެ. ރިޔާސީ އިންތިޚާބުތައް ކާމިޔާބު ކުރުމަށް އުފެއްދި ކޯލިޝަންތައް އޮތީ އެ ކޯލިޝަންތަކުގެ ހަނިމޫންގެ މުއްދަތުވެސް ނިމި ނުދަނީސް، އުވި ނިމިގެން ގޮސްފައެވެ. އެހެންނަަމަވެސް 2018ވަނަ އަހަރު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވުމަށް ރައީސް ސާލިހު އުފެއްދި ކޯލިޝަންގައި އަދި މިއަދާ ހަމައަށް އައިއިރު ތަފާތުތަކެއް ފެންނާން ހުރިކަމުގައި ދަންނަވާން ޖެހެއެވެ.
ކޯލިޝަން ސަރުކާރު! 2023 އަށް ރައީސް ސާލިހަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އުއްމީދު!
2018ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބު ކޮށް ރައީސް ސާލިހު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވީ ގިނަ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ކޯލިޝަނެއް އުފައްދަވައިގެންނެވެ.
އެއީ ރައީސް ޔާމިންގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް، އޭރު އޮތް ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން އައި ހުރިހާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ކޯލިޝަން ވެރިކަމެވެ. އަދި މިކޯލިޝަން ވެރިކަމުގައި، ރައީސް ސާލިހު މިހާރު ވެރިކަމުގެ ބޮޑުބައި ކަޑައްތު ކުރައްވާފައި ވާއިރު، މިއަދު ފެންނާން އޮތް އެއް ހަގީގަތަކީ، އާ ގާނޫނު އަސާސީން ގެނައި ވެރިކަމުގެ ނިޒާމުގައި ކޯލިޝަން ވެރިކަމެއް އެންމެ ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމެހެއްޓެވި ހަމައެކަނި ރައީސްކަމުގައި ރައީސް ސާލިހު ވެވަޑައިގެންފައި ވާކަމެވެ.
ސަބަބަކީ، ރައީސް ސާލިހުގެ ކޯލިޝަން ވެރިކަމުގެ މެދުތެރެއިން ކެބިނެޓަށް ބަދަލުތައް އައިސް، އަދި ކޯލިޝަން ރޫޅާލުމަށް އެމްޑީޕީގެ ރައިސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އިސްވެ ހުންނަވާ ގިނަ ސިޔާސީ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެއްވި ނަމަވެސް، ކޯލިޝަން ލީޑަރުން އަދިވެސް ރައީސް ސާލިހަށް ތާއީދު ކުރައްވައިގެން ތިއްބެވި ތިއްބެވުމެވެ.
މިގޮތުން، ކޯލިޝަން ލީޑަރުން ރައީސް ސާލިހަށް ތާއީދު ކުރައްވައިގެން ތިއްބެވީ އެ ބޭބޭފުޅުން އަނބިންނާއި، ދަރިންނާއި އަދި އަނެއްބައި ލީޑަރުންގެ އަމިއްލަފުޅު ވަޒީފާގެ މަސްލަހަތުގައި ނަމަވެސް، ފެންނާން އޮތް ހަގީގަތަކީ މި ދެންނެވި ލީޑަރުންގެ ޕާޓީތަކުން ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން އަދިވެސް ރައީސް ސާލިހަށް ރުހުން ދީންގެން ތިއްބެވި ކަމެވެ.
އެހެންކަމުން ރައީސް ސާލިހުގެ ވެރިކަމުގެ ދައުރު ދެބައިވެ، ކޯލިޝަން ބައިވެރިން މިއަދުވެސް ރައީސް ސާލިހާއެކީ ތިއްބެވިއިރު، މިއަދު ގިނަ ބައެއްގެ މިސްރާބު ހުރީ 2023ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް އަމާޒު ހިފާފައެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަވާން އޮތް އަނެއް ކަމަކީ، 2023ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް، ވެރިކަންކުރާ ކޯލިޝަންގެ އެންމެ ބޮޑު ޕާޓީ އެމްޑީޕީގެ އެތެރޭގައި އުފެދިގެން ގޮސްފައިވާ ސިޔާސީ ޚިޔާލު ތަފާތުވުމާއި، ރިޔާސީ ޓިކެޓް ކަށަވަރު ކުރުމަށް އެޕާޓީގެ ތެރޭގައި އޮތް ސިޔާސީ ވާދަވެރި ކަމެވެ.
މިގޮތުން އުފެދިގެން ގޮސްފައިވާ ސިޔާސީ ވާދަވެރި ކަމުގައި، ޕާޓީގެ ރައީސާއި، އިސް ލީޑަރާ ދެމެދު އޮތް ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތައް ވެސް އާންމު ރައްޔިތުންނާހަމައަށް ތިލަވެ، ނިޒާމު ބަދަލު ކުރުމުން ފެށިގެންގޮސް ކޯލިޝަން ދެމެހެއްޓުމާއި ހަމައިންވެސް ޕާޓީގެ ތެރޭގައި އޮތް ބައިބައިވުންތައް ބެލެވިެގންދަނީ، 2023ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ރައީސް ސާލިހަށް ކުރިމަތި ވެގެންދާނެ ގޮންޖެހުންތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އެހެންނަވެސް ގިނަބަޔަކު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، ފާއިތުވެދިޔަ ކޮމަންޑޫ ދާއިރާގެ ބައި އިލެކްޝަނަކީ، ކުރިޔަށް އޮތް ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ކުރިން، ސާފުވާންޖެހޭ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ސާފުވެގެންދިޔަ އިންތިޚާބެކެވެ. މިގޮތުން، މި އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއިންވެސް ސާފުވެގެންދިޔަ އެއް ކަމަކީ، ނަތީޖާ ނުކުމެފައިވަނީ ގިނަ ސިޔާސީ ފިކުރުތަކެއް އެކުވެގެން ކުރި ކެމްޕޭނާއި އެއްކޮޅަށް ކަމެވެ. އަދި އަދާލަތު ޕާޓީއާއި، ޖުމުހޫރީ ޕާޓީއަކީ، އަދިވެސް ސަރުކާރުގެ މުހިންމު ދެ ބައިވެރިން ކަމެވެ.
ހަމަ އެފަދައިން އިދިކޮޅު ޕީޕިއެމްއިން މިއިންތިޚާބުގައި ގިނިކަންޏާ ކެމްޕޭންކޮށް، ރަގަޅު ކާމިޔާބީއެއް ހޯދިނަމަވެސް، މެދުތެރެއިން ވާދަކުރި އެމްއެންޕީގެ ތާޢީދު އެޕާޓީއަށް ލިބިގެން ދިޔަނަމަ، މިއިންތިޚާބު ކާމިޔާބު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެޕާޓީއަށް ވަރަށްވެސް ބޮޑަށް އޮތް ކަމެވެ.
ޖުމްލަ ނަތީޖާއަކީ، ގިނަ ރައްޔިތުންގެ ވިސްނުން އަދިވެސް އެއް މިސްރާބަކަށް އަމާޒުވާން އޮތީ ތަފާތު ސިޔާސީ ފިކުރުގެ އެއްބަޔަކު އެއް ޕްލެޓްފޯމަކަށް އަރުއްވައިގެން ކަމެވެ.
ކޯލިޝަން ބައިވެރިންނާއި އެމްޑީޕީވެސް ރައީސް ސާލިހަށް މުހިންމު!
ދައުރު ދެބައިވެ، ކުރިޔަށް އޮތް ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ދެ އަހަރެއްހާ ދުވަހަށްވުރެ ގާތަށް ދަތުރު ކުރެވިފައި ވާއިރު، މިއަދު ސާފުވާން އޮތް އެއް ހަގީގަތަކީ، ވެރިކަން ކުރާ ކޯލިޝަން ރޫޅާލުމުގެ އެއްވެސް ވިސްނުމެއް ރައީސް ސާލިހު ނުގެންގުޅުއްވާ ކަމެވެ. ހަމަ އެއާއެކު، ކޯލިޝަން ރޫޅާލުމަށް އެމްޑީޕީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވި ހުރިހާ ގޮންޖެހުންތަކެއްވެސް ގިރާ ކުރައްވާ، މިހާތަނަށް ކޯލިޝަން ދެމެހެއްޓެވުމުގައި ހޯއްދެވި ކާމިޔާބީ ކުރިޔަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް ރައީސް ސާލިހު ދަމަހައްޓަވާނޭކަމަށް ގަބޫލު ކުރަންވެސް ޖެހެއެވެ. އަދި އެއީ ކުރިޔަށް އޮތް ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ރައީސް ސާލިހަށް މުހިންމު ފޯމިއުލާއަކަށް ވެގެން ދާނޭކަމީވެސް ކަށަވަރުވެ ޔަގީންވާން އޮތް ކަމެކެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ބަދަލު ކުރުމަށް އެމްޑީޕީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ މަސައްކަތްފުޅަކީ ރައީސް ސާލިހުގެ ކޯލިޝަންގައި ހިމެނޭ އެމްޑީޕީ ފިޔަވާ އެހެން ހުރިހާ ޕާޓީތަކުންވެސް އިންތިހާއަށް ދެކޮޅު ހަދަމުންދާ ބޮޑު ބަދަލަކަށް ވެގެންދާތީ، ކުރިޔަށް އޮތްތަނުގައި ކޯލިޝަން ދެމެހެއްޓުމާއި ނުދެމެހެއްޓުން، މިމަސައްކަތުގެ މައްޗަށް ވަރަށްވެސް ބޮޑަށް ބިނާވެގެންދާނޭ ކަމުގައި މިއަދު ގަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ސަބަބަކީ، ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ބަދަލު ކުރުމާ، އެމްޑީޕީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ފިޔަވާ އެހެން ހުރިހާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުންނާއި އަދި ސިޔާސީ ލީޑަރުންވެސް މިހާތަނަށް ފާޅުގައި ދެކޮޅު ހައްދަވާފައިވާތީއެވެ.
ކޮންމެއަކަސް ސާފުވާން އޮތް އެއް ހަގީގަތަކީ، 2023ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރުމަށް އެމްޑީޕީގެ ޓިކެޓް ރައީސް ސާލިހަށް މުހިންމުވާ ފަދައިން، މިހާރު އޮތް ވެރިކަން ކުރާ ކޯލިޝަނަކީވެސް، އެމަނިކްފާނުގެ 2023ގެ ހުވަފެނުގައި ކުލަ ޖެއްސުމުގައި ވަކި ނުވެވޭނޭ ބައިވެރިއަކަށް ވެގެން ގޮސްފައިވާ ކަމެވެ.
ކޮމެންޓު ފޮނުވާ