ދުނިޔޭގެ ތާރީޚު މުޅިން ބަދަލުކޮށްލި، 2001 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެންބަރު 11 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާއަށް ދިން ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާތަކަށް މިއަދު 25 އަހަރު ފުރިއްޖެއެވެ. ނިއުޔޯކްގެ ވޯލްޑް ޓްރޭޑް ސެންޓަރުގެ ދެ އިމާރާތާއި، ޕެންޓަގަން އަދި ޕެންސިލްވޭނިއާއަށް ދިން މި ހަމަލާތަކުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 3,000 މީހުންގެ ފުރާނަ ގެއްލި، މުޅި ދުނިޔެ ސިހުމަކަށް ގެނުވިއެވެ.
މި ހަމަލާތައް ރާވައި ހިންގުމުގެ ޒިންމާ އުފުލި އަލްގައިދާ ޖަމާއަތުގެ އޭރުގެ ވެރިޔާ އުސާމާ ބިންލާދިން 2011 ވަނަ އަހަރު ޕާކިސްތާނުގެ އެބޮޓްއާބާދުގައި އެމެރިކާގެ ޚާއްޞަ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނެއްގައި ވަނީ މަރާލާފައެވެ. ނަމަވެސް، ހަމަލާގެ މޭސްތިރި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ޚާލިދު ޝެއިޚް މުހައްމަދާއި އޭނާގެ ބައިވެރިން ގުއަންޓަނާމޯ ބޭ ޖަލުގައި ބަންދުކޮށްފައި ތިބޭތާ 20 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައިވާއިރު، އެމީހުންގެ ޝަރީއަތް ފެށުމަށް ތާވަލުކޮށްފައިވަނީ 2028 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހަށެވެ.
މި ހަމަލާތަކުގެ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށްކުރި އެއް ބަޔަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މުސްލިމުންނެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ ސުލްހައިގެ ދީނަށްވެފައި، ރާއްޖެ ފަދަ މުސްލިމް ގައުމުތަކުން މި ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާ ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރި ނަމަވެސް، ހުޅަނގުގައި އިސްލާމޯފޯބިއާ ފެތުރި، މުސްލިމުންނާމެދު ޝައްކުގެ ނަޒަރުން ބެލުން ވަނީ އާންމުވެފައެވެ. ހަމަލާއަށްފަހު އެންމެ ހަތަރު ދުވަސް ފަހުން އެރިޒޯނާގައި، ސިކް ދީނުގެ މީހެއް ކަމަށްވާ ބަލްބީރު ސިންގް ސޯދީ، މުސްލިމެއް ކަމަށް ހީކޮށް ބަޑިޖަހައި މަރާލުމަކީ އެ ނަފުރަތުގެ ހިތި ނަތީޖާގެ މިސާލެކެވެ. 2002 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއިން ތައާރަފުކުރި "ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ އެންޓްރީ-އެގްޒިޓް ރެޖިސްޓްރޭޝަން ސިސްޓަމް" ގެ ދަށުން، މުސްލިމް 25 ގައުމަކުން އަންނަ ފިރިހެނުން ޚާއްޞަކޮށް ރަޖިސްޓަރީވާން މަޖުބޫރުކުރި ނަމަވެސް، ފާޑުކިޔުންތަކާ ގުޅިގެން ފަހުން އެ ނިޒާމު ވަނީ އުވާލާފައެވެ.
ހަމަލާތަކަށްފަހު އެމެރިކާއިން ވަނީ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ހޯމްލޭންޑް ސެކިއުރިޓީއާއި ޓްރާންސްޕޯޓޭޝަން ސެކިއުރިޓީ އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަން (ޓީއެސްއޭ) އުފައްދައި، ސަލާމަތީ ކަންކަން ވަރުގަދަކޮށްފައެވެ. އަދި "ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅު ހަނގުރާމަ"ގެ ނަމުގައި އަފްޣާނިސްތާނާއި އިރާގަށް އަރައި، ދިގުލައިގެންދިޔަ ހަނގުރާމަތަކުގައި އެތައް ލައްކަ ބައެއްގެ ފުރާނަ ވަނީ ގެއްލިފައެވެ.
ވެއްޓުނު ވޯލްޑް ޓްރޭޑް ސެންޓަރު ހުރި ބިމުގައި މިއަދު ކޮޅަށް ހުރި "ފްރީޑަމް ޓަވަރު" ނުވަތަ ވަން ވޯލްޑް ޓްރޭޑް ސެންޓަރަކީ އެ ހިތާމަވެރި ދުވަހުން ކޮޅަށް ތެދުވުމުގެ ރަމްޒެކެވެ. ނަމަވެސް، 2001 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުން އުފަންވި އާ ޖީލަށް 9/11 އަކީ ހަމައެކަނި ފޮތްތަކުން ކިޔާ ތާރީޚެއް ކަމަށްވެފައި، އެ ޖީލަށް ދުނިޔެ ކުއްލިއަކަށް ބަދަލުވެގެންދިޔަ ގޮތް އިހުސާސްކުރެވުނީ ކޯވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމުންނެވެ. މި ހާދިސާއިން ދުނިޔެއަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު ފިލާވަޅަކީ، ޓެރަރިޒަމަކީ ވަކި ދީނަކާ ނުވަތަ ނަސްލަކާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއް ނޫން ކަމާއި، ނަފުރަތުގެ ބަދަލުގައި އެކުވެރިކަން އިސްކުރުމުގެ މުހިންމުކަމެވެ.
ކޮމެންޓު ފޮނުވާ