އިއްޔެ ބޭއްވުނު އިރާނުގެ ރިޔާސީ އިތިޚާބު ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވަނީ، މިހާތަނަށް އެގައުމުގެ ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ އެންމެ އިސްފަރާތެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން، އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރެއްގައި މަގާމުގައި ހުންނެވި، ހަރުކަށި ސިޔާސަތަށް ތާޢީދު ކުރާ އިބްރާހިމް ރައީސިއެވެ.
މި އިންތިޚާބު ބެލެވިގެން ދިޔައީ، އިރާނުގެ ރޫޙާނީ ލީޑަރުގެ ރުހުން އިންތިހާއަށް ލިބިވަޑައިގެން ހުންނެވި ބޭފުޅަކު، އިންތިޚާބީ އެންމެ މަތީމަގާމަށް އައި އިންތިޚާބެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި ހަމަ އެއާއެކު މިއިންތިޚާބު ވެގެން ދިޔައީ އިރާނުގެ ތާރީޚުގައިވެސް އެންމެ މަދު އަދަދެއްގެ ބަޔަކު ވޯޓުލާން ނުކުތް އިންތިޚާބެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
48.8% މީހުން ވޯޓުލާން ނިކުތް މި އިންތިޚާބު ރައިސީ ކާމިޔާބު ކުރެއްވީ ވޯޓު ލީ މީހުންގެ %61.95 ކާމިޔާބު ކޮށްގެންނެވެ.
އުމުރުން 60 އަހަރުގެ ރައީސީ މަގާމާ ހަވާލު ވެވަޑައިގަންނަވާނީ، މެދުމިނުގެ ސިޔާސަތުތަކަށް ތާޢިދުކުރާ، މިހާރުގެ ރައީސް ހަސަން ރޫހާނީގެ ދައުރު އަންނަ އޮގަސްޓު މަހު ހަމަ ވުމަށްފަހުއެވެ. އިރާނުގެ ގާނޫނު އަސާސީގައި ވާގޮތުން، ތިންވަނަ ދައުރަކަށް ރައީސްކަމުގެ މަގާމަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުސަތު ހަސަން ރޫހާނީއަށް ލިބިގެނެއް ނުދެއެވެ.
ރައީސީ އިރާނުގެ ރައީސްކަމާއި ހަވާލު ވެވަޑައިގަންނަވަނީ އެގައުމަށް ވަރަށް ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. އެއީ، ދުނިޔޭގެ ބާރުތަކާއެކީ 2015 ވަނަ އަހަރު ވީ ނިއުކުލިއަ އެއްބަސްވުމަށް އަލުން ރުޖޫޢަވެ، އެމެރިކާއިން އިރާނާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އެގައުމުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ދަޑިވަޅެއްގައެވެ.
އެމެރިކާއިން އެތައް ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން އިރާނުގެ އިގްތިސާދަށް ވަނީ ބޮޑެތި ނެދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކޮށްފައެވެ.
އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އަރައިގަތުމުގެ ތުހުމަތުގައި، އެމެރިކާއިންވެސް ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވާ ރައީސީ އިރާނުގެ ރައީސްކަމަށް އިންތިޚާބުވެގެން ދިއުން ބެލެވިގެން ދިޔައީ ރަމްޒީ ކާމިޔަބެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ސަބަބަކީ، ރައީސީއަށް ގޮންޖެހުމަކަށް ވެދާނެކަމަށް ބެލެވޭ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރުމުގެ ފުރުސަތެއް އިރާނުގެ ގާޑިއަން ކައުންސިލުން ދީފައި ނުވާތީއެވެ.
އިރާން
މާގާމުގެ ދައުރު ހަމަކުރައްވާ ވަޑައިގަންނަވާ މިހާރުގެ ރައީސް ހަސްން ރޫހާނީ ވަނީ، ރައީސީގެ އޮފީހަށް ވަޑައިގެން ރައީސީއަށް މަރުހަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ.
"ކުރިޔަށް އަތް 45 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އާސަރުކާރު އެކުލަވާލުމަށް، އިންތިޚާބީ ރައީސަށް އަހަރުމެން ފުރިހަމަޔަށް އެއްބާރުުން ދޭނަން'" ރޫހާނީ ވިދާޅުވިކަމަށް އިރާނުގެ ސްޓޭޓް މީޑިއާއިންރިޕޯޓު ކޮށްފައި ވެއެވެ.
އެމެރިކާ
އެމެރިކާއިން ބުނެފައިވަނީ، މިނިވަން އިންސާފުވެރި އިންތިޚާބެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު އިރާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެން ނުދިޔައީތީ އެގައުމުން ހިތާމަ ކުރާ ކަމުގައެވެ.
އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުގެ ތަރުޖަމާނު ބުނެފައިވަނީ، އެހެންވިޔަސް، 2015ގެ ނިއުކުލިއަރ އެއްބަސްވުމަށް އެބުރި ރުޖޫޢަވުމުގެ ގޮތުން ނުސީދާކޮށް އިރާނާއެކީ ބާއްވަމުން ގެންދާ ވާހަކަތައް އެގައުމުން ކުރިޔަށް ގެންދާނެ ކަމަށެވެ.
ރަޝިއާ
ތެހެރާންގައި ހުންނަ ރަޝީއާ އެމްބަސީގެ ޕްރެސް އޮފިސަރާ ހަވާލާދީ، ރަޝިއާގެ ސަރުކާރުގެ ނޫސް އޭޖެންސީ RIA ރިޕޯޓު ކޮށްފައިވަނީ، ރަޝިއާގެ ރައީސް ލާޑިމިރ ޕުޓިން އިރާނުގެ އިންތިޚާބީ ރައީސަށް މަރުހަބާ ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި "ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައިއޮތް ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހި ވެގެންދާނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރާ ކަމަށް" ރަޝިއާގެ ރައީސް ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށްވެސް ރިޕޯޓު ކޮށްފައެވެ.
އިސްރާއީލު
އިސްރާއީލުންވަނީ ރައީސީއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑު ކިޔާފައެވެ. އަދި ބުނެފައިވަނީމ ރައީސީއަކީ، އޭނާއަކީ އިރާނުގެ ރައީސަކަމަށް އިންތިކާބުވި އެންމެ ހައްދު ފަހަނައަޅާފައިވާ ރައީސް ކަމުގައެވެ.
"އިބުރާހިމް ރައީސީވަނީ، ޝަރީއަތަކާ ނުލާ 30،000 އިރާރުގެ ރައްޔިތުން މެރުމަށް އަމުރުކޮށް، ބައިނަލް އަގުވާމީ މުޖުތަމަޢަށް ގޮންޖަހާފައި،" އިސްރާއީލުގެ ފޮރިންގ މިނިސްޓްރީގެ ތަރުޖަމާން ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވެއެވެ.
"މިހާރުވެސް ބާރަށް ކުރިޔަށް ގެންދާ، އިރާނުގެ ނިއުކުލިއަރ ޕްރޮގްރާމް ކުރިޔަށް ގެންދިއުމަށް ބޭނުންވާ، ހައްދު ފަހަނަ އަޅާފައިވާ މީހަކު އިރާނުގެ ރައީސްކަމަށް އިންތިޚާބު ވީމާ އިރާނުގެ ހަގީގީ މަގުސަދު ވަރަށް ރަގަޅަށް އެބަ ސާފުވޭ، އަދި ބައިނަލް އަގުވާމީ މުޖުތަމައުން މިކަމަށް ސަމާލުކަން ދޭންވާނެ."
ޕާކިސްތާން
ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު އިމްރާންޚާން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އިންތިޚާބީ ރައިސް ރައިސީއާއެކީ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުމާ އަދި ކުރިއެރުމަށްޓަކާ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ކަމުގައެވެ. އަދި ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައިއޮތް ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހި ވެގެންދާނެކަމަށް އުއްމީދު ކުރައްވާކަމަށްވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.
Congratulations to Excellency brother Ibrahim Raisi @raisi_com on his landmark victory in the Islamic Republic of Iran’s 13th Presidential elections. Look forward to working with him for further strengthening of our fraternal ties and for regional peace, progress and prosperity.
— Imran Khan (@ImranKhanPTI) June 19, 2021
ތުރުކީ
ތުރުކީގެ ރައީސް ތައްޔިބު އެރެދޮގާން ވަނީ، އިންތިޚާބީ ރައީސް އިބުރާހިމް ރައީސީއަށް މަރުހަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ. އަދި ވިދާޅުވެފައިވަނީ ރައީސީގެ ދައުރުގައި، ދެގައުމުގެ ގުޅުން އިތުރަށް ވަރުގަދަ ވެގެންދާނެކަމަށް އުއްމީދު ކުރައްވާ ކަމުގައެވެ.
"މަނިކްފާނުގެ ވެރިކަމުގައި، ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިވާނެކަމަށް ދެކެމުން، މަނިކްފާނާއެކީ މަސައްކަތްކުރުމަށް ތައްޔާރަށް ހުރި ކަމުގައި ދަންނަވަން،" ރައިސީއަށް އެރެދޮގާން ފޮނުއްވި ސިޓީ ފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.
ސީރިއާ
ސީރިއާގެ ރައީސް ބައްޝާރުލް އަސަދުވަނީ ރައީސީ އިރާނުގެ ރައީސްކަމަށް އިންތިޚާބު ވެވަޑައިގަތުމާ ގުޅިގެން މަރުހަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ. ސީރިއާގެ ރައީސްގެ ފަރާތުން ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، އިރާނުގެ އާ ރައީސާއެކީ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ތައްޔާރަށް ހުންނެވި ކަމަށާއި، އަދި ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ގުޅުން ބަދަހި ކުރުމަށް ބޭނުންފުޅު ވެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ.
އިރާގް
އިރާގުގެ ރައީސް ބަރުހަމް ސާލިހު ވަނީ، އިރާނުގެ އާ ރައީސަށް "އިޚްލާސްތެރި މަރުހަބާ" ވިދާޅުވެފައެވެ.
"އިރާގުން ބޭނުންވަނީ، އެވައްޓެރި އިރާނުގެ ރައްޔިތުންނާ އެކީ ވަރަށް ވަރުގަދަ، ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވަން،" އިރާގުގެ ރައީސްގެ ފަރާތުން ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވެއެވެ.
އިރާގުގެ ބޮޑުވަޒީރު މުސްތަފާ އަލް-ކަދިމިވެސް ވަނި، ރައީސީއަށް ފޯނުން ގުޅުއްވާ މަރުހަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ.
އެމްނެސްޓީ އިންޓަނޭޝަނަލް
އެމްނެސްޓީ އިންޓަރނޭޝަނަލްގެ ސެކެޓްރީ ޖެނެރަލް އެގްނެސް ކަލަމާޑް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ރައީސީ އިންތިޚާބީ ކާމިޔާބީއިން އިތުރަށް ބުނެދިން ވާހަކައަކީ، އިންސާނިއްޔަތާ ދެކޮޅަށް އޭނާ ހިންގާފައިވާ ޖަރީމާތައް ބަލާ ތަހުގީގު ކުރަންޖެހޭ ވާހަކަ ކަމަށެވެ.
"މީހުން ގަތުލުކުރުމާިއ، ނިޒާމުން ގެއްލުވާލުމާއި، އަދި އިންސާނިއްޔަތާ ދެކޮޅަށް އިބުރާހިމް ރައީސީގެ ހިންގާފައިވާ ކުއްތައް ތަހުގީގު ނުކުރެވި، އޭނާ އިރާނުގެ ރައީސްކަމަށް އިންތިޚާބުވެގެން ދިޔަދިއުމުން ދޭހަކޮށްދެނީ، އިރާނުގައި މަތީ މަގާމުތަކުގައި ތިބި މިފަދަ މީހުންނަށް ލިބިފައި އޮންނަ ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން،" އޭނާ އޭނާގެ ޓުވިޓަރގައި ލިޔެފައި ވެއެވެ.
The outcome of #Iran "election" was predictable. But nevertheless, that #EbrahimRaisi has risen to the presidency instead of being investigated for the crimes against humanity of murder, enforced disappearance and torture, is a grim reminder that impunity reigns supreme in Iran
— Agnes Callamard (@AgnesCallamard) June 19, 2021
ހަމާސް ޖަމާއަތް
"އިސްލާމިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް އިރާނުން ކުރިޔަށް ޑިމޮކްރަޓިކް ރިޔަސީން އިންތިޚާބުން އިބުރާހިމް ރައީސީ ހޯއްދެވި ފުރިހަމަ ކާމިޔާބީއަށް އަހަރެމެން މަރުހަބާ ކިޔަން،" ގާޒާގައި ހުންނަ ހަމާސްގެ ތަރުޖަމާން ހާޒިމް ގައްސާމް ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.
"އަހަރެމެން އެދެނީ އިސްލާމިލް ރިޕަބްލިކް އޮފް އިރާނަށް ކާމިޔާބީއާއި އުފާ ފާގަތިކަން، އިރާނަކީ އަބަދުވެސް ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަންކަމަށް ތާއީދުކުރާ އެންމެ ބޮޑު ބައިވެރިއާ."
ކޮމެންޓު ފޮނުވާ