އިމެރިކާގެ ޓެކްސަސްގައި ދެއްވަމުން ގެންދެވި ތަގުރީރެއްގައި، ރަޝިއާއިން ޔޫކުރެއިންއަށް އަރާ އެގައުމަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތައް ކުށްވެރި ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އަނގަ އޮޅިގެން، އެމެރިކާގެ ކުރީގެ ރަސީސް ޖޯޖް ޑަބްލިއު ބުޝް، އެމެރިކާ އިސްވެ އޮވެ 2003ވަނަ އަހަރު "އިރާގަށް ދިން އުދުވާނީ ހަމަލާ" ކުށްވެރި ކުރައްވައިފިއެވެ.
އެމެރިކާ އިސްވެ އޮވެ، 2003 ވަނައަހަރު، ގުޅިފައިވާ ފައުޖުތަކުން އިރާގަށް ހަމަލާދިންއިރު، އެމެރިކާގެ ރައީސް ކަމުގައި ބުޝް ހުންނަވަނިކޮށް، އިރާގަށް އަރާ އެގައުމުގައި އޭރުއޮތް ސައްދާމް ހުސެއިންގެ ވެރިކަން ބަދަލުކުރީ، އިރާގުން ގެއްލުންދެނިވި ހަތިޔާރު އުފައްދަމުން ދާކަމުގައި ވިދާޅުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެމެރިކާއާއިން އުފައްދާފަ އޮތް ގުޅިފައިވާ ލަޝްކަރުން އިރާގު ހިފުމަށްފަހު، މިއީ ހަގީގަތެއް ނޫންކަން ފަހުންވަނީ ސާބިތު ވެފައެވެ.
އެމެރިކާގެ ޑަލަސްގައި ބުދަ ދުވަހު ބުޝް ދެއްވި މިތަގުރީރުގައި ބުޝް ވިދާޅުވަން އުޅުއްވާފައިވަނީ، ރަޝިއާއިން ޔޫކުރެއިންއަށް ދެމުންދާ އުދުވާނީ ހަމަލާތައް ކުށްވެރި ކުރާ ކަމުގައެވެ.
އެހެންނަނަމަވެސް އޭގެ ބަދަލުގައި، ރަޝިއާގަ އޮތް ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށް ފާޑު ވިދާޅުވަމުން، އަނގަ އޮޅިގެން، ބުޝްއަށް ވިދާޅުވެވިފައިވަނީ، "އެގައުމުގައި ޗެކް އެންޑް ބެލެންސެއް (ޒިންމާދާރު ކުރުވޭ ގޮތެއް) ނެތުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އެންމެ މީހެއްގެ ނިންމުމަށް އެއްވެސް އިންސާފެއް ނެތްގޮތުގައި އިރާގަށް ދޭންފެށި ޢުދުވާނީ ހަމަލާ…. އެހެނެއް ނޫން ޔޫކުރެއިން،" އިރާގުކަމުގައި ވިދާޅުވެވުން ރަގަޅު ކޮށް، އަލުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.
"އިރާގުވެސް.." އެއަށްފަހު ބުޝް މިހެން ވިދާޅުވުމާއެކު އޯޑިއެންސްގައި ތިބިމީހުން އެކީ ހީގަތް އަޑުން އެ ހޯލުތެރެ ގުގުމައިގެން ދިޔައެވެ.
އަދި ކުރިން ދައްކަވަމުން ގެންދެވި ވާހަކައަށް އަލުން ރުޖޫއަ ވުމުގެ ކުރިން "75″، އެއީ އުމުރުން 75 އަހަރުވެ، އުމުރުން ދުވަސް ވުމުން އަރާފައިވާ އޮޅުމެއްކަމަށް މާނަ ކުރައްވަމުން ބުޝް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ބުޝް މިހެން ވިދާޅުވުމާއެކުވެސް އޯޑިއަންސްގެ ހުނުމުގެ އަޑުން މުޅި ހޯލް ގުގުމައިގެން ދިޔައެވެ.
Freudian slip of the century…
Former US President George. W Bush denounces the “wholly unjustified and brutal invasion of Iraq… I mean Ukraine.” pic.twitter.com/KNlUwQnWQQ
— Andrew Stroehlein (@astroehlein) May 19, 2022
ބުޝްގެ ވެރިކަމުގައި އެމެރިކާއިން އިރާގަށް ހަމަލާދީ އެގައުމުގެ ވެރިކަން ބަދަލު ކޮށްފައިވަނީ ސައްދާމް ހުސެއިން ކެމިކަލް ހަތިޔާރު އުފައްދާ ރައްކާ ކުރަމުންދާ ކަމުގެ ތުހުމަތުގައެވެ. އަދި ސައްދާމް ހުސެއިންގެ ސަރުކާރު ބަދަލު ކުރުމަށްފަހު ޖެހިގެން އައި އަހަރުތަކުގައި އެގައުމުގައި ހިގައިދިޔަ އަހުލީ ހަގުރާމަތަކުގައިވެސް އެތައް ހާސް ބަޔަކު މަރުވެފައި ވެއެވެ. އެއަށްފަހު އުފެދިގެން ދިޔަ އައިސް ޖަމާއަތް އުފެދި، މުޅީ ދުނިޔެއަށް ފެތުރިގެންދިޔަ ޓެރަރިޒަމްގެ ނުރައްކަލުގެ އަސްލަކީ މިހަގުރާމަކަމުގައި ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލު ކުރެއެވެ.
އެމެރިކާއިން މިހަގުރާމަ ނިމުނުކަން ރަސްމީކޮށް އިއުލާން ކޮށްފައިވަނީ 2011ވަނަ އަހަރުއެވެ.
އިގިރޭސިވިލާތުގައި ގާއިމްވެފައި އޮތް އިރާގް ބޮޑީ ކައުންޓް ޕްރޮޖެކްޓުން ހާމަ ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، 2003 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާއިން އިރާގަށް އެރިފަހުން އެގައުމުގެ 209,422 އާންމުން މަރުވެފައި ވެއެވެ.
2010ވަނަ އަހަރު ނެދަރލޭންޑުން ހަދާފައިވާ އިންކުއަރީއަކުންވަނީ އެމެރިކާއިން އިރާގަށް އަރައިގަތުމަކީ "ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއްވެސް ގާނޫނަކުން ސައްހަކަމެއް ލިބިގެން" ކޮށްފައިވާ ހަގުރާމައެއް ނޫން ކަމުގައި ނިންމާފައެވެ. މިއީ މިހަނގުރާމައާއި ގުޅިގެން މިހާތަނަށް މިނިވަންކަމާއެކު ހަދާފައިވާ ހަމައެކަނި ގާނޫނީ ދިރާސާއެވެ.
ކޮމެންޓު ފޮނުވާ