ޗާގޯސް ޖަޒީރާތަކުގެ މިލްކުވެރިކަން މޮރިޝަސްއަށް ބަދަލު ކޮށްފި

މިއަދު ސޮއިކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޗާގޯސް އައިލެންޑްސް ނުވަތަ ފޯޅަވަހީގެ އެއްބަސްވުން ވަގުތީ ގޮތުން ފަސްކުރުމަށް އިނގިރޭސި ހައި ކޯޓުން އަމުރު ނެރުމަށްފަހު، ކޯޓުން ހުއްދަ ދިނުމާއެކު، އިނގިރޭސިވިލާތާއި މޮރިޝަސްއާ ދެމެދު އިއްޔެ ވެވުނު މުހިންމު އެއްބަސްވުމަކުން، އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޗާގޯސް ޖަޒީރާތަކުގެ ވެރިކަން މޮރިޝަސްއަށް ބަދަލުކުރުމަށް ނިންމައިފި އެވެ. މި ޖަޒީރާތަކަކީ ދިގު މުއްދަތެއް ވަންދެން ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ޚިޔާލު ތަފާތުވުން އުފެދިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ޗާގޯސް ޖަޒީރާތަކުގެ ވެރިކަން މޮރިޝަސްއަށް ބަދަލުވި ނަމަވެސް، ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި ހުންނަ އެމެރިކާ-އިނގިރޭސި އަސްކަރީ ބޭސް ދެމިއޮންނާނެ އެވެ. މި ބޭސް އޮންނާނީ މޮރިޝަސްއިން އިނގިރޭސިވިލާތަށް ކުއްޔަށް ދޫކޮށްގެން، އަހަރަކު 136 މިލިއަން ޑޮލަރަށް، މަދުވެގެން 99 އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށެވެ.

އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ކެއިރު ސްޓާމަރު ހާމަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޑިއޭގޯ ގާސިއާ ބޭސަކީ ދެ ގައުމުގެ ސަލާމަތާއި ޓެރަރިޒަމް ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކަށް ނުހަނު މުހިންމު ތަނެކެވެ. މި ބޭސް މެދުވެރިކޮށް ވިއެޓްނާމް، އިރާގު އަދި އަފްގާނިސްތާނުގައި ކުރި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވެ އެވެ.

ގާނޫނީ ހުރަސްތައް

މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުން އެތައް ގަޑިއިރަކަށް ލަސްވީ، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހައި ކޯޓުން ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުންނެވެ. ޗާގޯސް ޖަޒީރާތަކުގެ ދެ ރައްޔިތުން، ބާނަޑެޓް ޑުގާސޭ އާއި ބާޓްރީ ޕޮމްޕޭ، ކޯޓަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައެއްގައި، ޗާގޯސް ރައްޔިތުންނާ މަޝްވަރާނުކޮށް މި ނިންމުން ނިންމުމަކީ ގާނޫނީ ގޮތުން ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ.

ނަމަވެސް ފަނޑިޔާރު މާޓިން ޗެމްބަލެއިން އެ ވަގުތީ އަމުރު އުވާލައްވައި، އެއްބަސްވުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ނިންމެވި އެވެ. ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި އެއްބަސްވުން ފަސްކުރުމަކީ "އިނގިރޭސިވިލާތާއި އާންމު މަސްލަހަތަށް ވަރަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް" ކުރިމަތިވާނެ ކަމެކެވެ.

ތާރީޚީ ފަސްމަންޒަރު

1960 އާއި 1970ގެ އަހަރުތަކުގައި، ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބޭސް ގާއިމުކުރުމަށްޓަކައި، އިނގިރޭސިވިލާތުން ގާތްގަނޑަކަށް 2،000 ޗާގޯސް ރައްޔިތުން މަޖުބޫރުން ބޭރުކޮށްފައިވެ އެވެ. މި ރައްޔިތުން އެނބުރި ދިއުމުގެ ހައްގު ހޯދުމަށް ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކޯޓުތަކުގައި މަސައްކަތް ކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް ކާމިޔާބެއް ހޯދިފައެއް ނުވެ އެވެ.

ބާޓްރީ ޕޮމްޕޭ އެއްބަސްވުމާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަދައްކަމުން ވިދާޅުވީ، "މިއަދަކީ ވަރަށް ހިތާމަވެރި ދުވަހެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ ހައްގުތައް މޮރިޝަސްއަށް ދޫކޮށްލާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ މޮރިޝަސްގެ ބައެއް ނޫން" ކަމަށެވެ. އަދި މި މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެއްވި އެވެ.

މި އެއްބަސްވުމަކީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ދިގު މުއްދަތެއް ވަންދެން ހިނގަމުންދިޔަ ޚިޔާލު ތަފާތުވުމެއް ހައްލުކުރި ނަމަވެސް، ޗާގޯސް ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތަކާ ބެހޭ ސުވާލުތައް އަދިވެސް ބާކީ އެވެ.